darklight

11 Ağustos 1961'de, İstanbul'da tramvayların kaldırılmasına karar verildi. 92 yıl kullanılan tramvaylar, önce atlıydı, sonra elektrikli olmuştu.
3 Eylül 1872 tarihinde İstanbul'da Dersaadet Tramvay Şirketi, ilk atlı tramvayı Azapkapı-Ortaköy arasında hizmete sokmuş. Müşteri artınca "imperial" denilen 2 katlı tramvaylar devreye girmiş. 1872 Aralık ayında Eminönü-Aksaray, 1873 yılında Aksaray-Yedikule hatları açılmış, 1923 yılından itirabaren ise elektrikli tramvaylar işlemeye başlamış.
Sizlere İstanbul'un geçmişiyle ilgili bazı bilgiler hatırlatmak istedim. "Hafızayı beşer, nisyan ile malüldür", yani "İnsan aklı unutmaya mahkumdur" sözü, hatırlatma yapmayı gerektiriyor.

Megaralılar
İstanbul'un dikkat çeken ilk sahipleri Megaralılar... Milattan Önce 665 yılında Megaralılar, İstanbul'da yoğunluklu olarak Sarayburnu bölgesine yerleşmiş. Megaralılar, bölgeye kralları Byzos'un adını çağrıştıran Bizantium adını vermişler. Milattan Sonra 196 yılında Roma İmparatoru Septimus Severus, İstanbul'u ele geçirince şehre Nova Roma (Yeni Roma) adını vermiş. Daha sonra Kral Konstantin, şehrin adını Konstantinopolis olarak değiştirmiş. Selçuklular devrinde ise Stambul (Kente Doğru) ismi kullanılmaya başlamış. 1700'lü yıllarda ise Padişah Üçüncü Mustafa, para üzerinden Konstantin'i kaldırmış ve İstanbol ismini yerleştirmiş.

2500 yıl
İstanbul 2500 yıldan bu yana çeşitli imparatorluklara başkentlik yaptı. 330 ila 395 arasında Roma İmparatorluğu, 395 ila 1204 arasında Bizans İmparatorluğu, 1204 ila 1261 arasında Latin İmparatorluğu, 1453 ila 1922 arasında Osmanlı İmparatorluğu.

40 binden milyonlara
İstanbul'un 330 yılında nüfusu 40 bin, 400 yılında 400 bin, 1200 yılında 150 bin, 1453 yılında 36 bin olarak görünüyor. 1897 yılında milyon rakamı aşılıyor ve 1 milyon 92 bin rakamı ortaya çıkıyor.
Yapılan kazılarda, Küçükçekmece'deki Yarımburgaz Mağarası'nda neolitik çağ, Dudullu'da alt, orta poleolitik çağ izlerine rastlanıyor.

İlber Ortaylı
İstanbul Topkapı Müzesi Başkanı Prof. Dr. İlber Ortaylı, "Tarihte İstanbul, Üç İmparatorluğun Başkenti" adlı bir kitap yazdı. Kitap yok satıyor. 1947 yılında Viyana'da doğan İlber Hoca'nın ilginç bir hayat hikayesi var. Annesi onu Nazi kamplarında doğurmuş. Kırım'dan başlayan hayat, Topkapı'da devam ediyor. İlber Ortaylı, masterını ABD'de yaptı. Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Yeniçağ Bölümleri'ni bitirdi. Paris, Berlin, Viyana'da hocalık yaptı. Beynelmilel Osmanlı Etütleri Cemiyeti üyesi. İlber Hoca, İstanbul için şöyle der:
"Be Makam-ı Konstantiniye el Mahmiyye ismi, İstanbul için yüzyıllar boyunca kullanıldı. Son döneme kadar Osmanlılar Büyük Konstantin'in kurduğu dünya başkenti İstanbul'a sahip olmaktan gurur duyarlar. Asitane, Darelieyye, Dar-ül Hilafet-ül Aliye, Dar-üssaadet, Dersaadet, İslambol gibi isimleri de vardır. Eseri çok, ismi çok, uzun geçmişi olan bir şehirdir İstanbul."
2010 Dünya Başkenti İstanbul'dur.
Bülent Erendaçın köşe yazısı

__________________